در دنیای تکنولوژی محور امروزی، اینترنت بخش عظیمی از زندگی ما را احاطه کرده است. اینترنت و فضای مجازی نیز نقش پررنگی در تغییر و تحولات زندگی مردم، به خصوص زندگی تحصیلی دانش آموزان داشته است. آموزش استفاده صحیح از اینترنت و فضای مجازی به دانش آموزان یکی از مهمترین و ضروریترین آموزشهایی است که بهتر است تمامی دانش آموزان دختر و پسر پیش از آنکه به اینترنت دسترسی پیدا کنند فرا بگیرند.
چه به منظور انجام کاری و چه با هدف یادگیری مطلبی، اینترنت میتواند برای دانشآموزان بسیار موثر واقع شود. البته اگر از نحوه استفاده درست آن اطلاع داشته باشند! والدین و معلمان نقش مهم و پررنگی را در این دست از آموزشها به فرزندان و دانشآموزان خود دارند. اما پرسش مهم اینجاست که چطور استفاده صحیح از اینترنت و فضای مجازی را به دانش آموزان آموزش دهیم؟ چه راهکارهایی در مسیر آموزش نحوه صحیح به کار بردن اینترنت وجود دارد که والدین و معلمان باید بدانند؟
در ادامه همراه ما باشید تا آموزش استفاده صحیح از اینترنت و فضای مجازی به دانش آموزان را در ۵ مرحله یاد بگیریم.
مزایای استفاده از اینترنت و فضای مجازی برای دانش آموزان چیست؟
فضای مجازی و اینترنت بر خلاف آنچه که در تصور بسیاری از ما هست، تنها موجب تخریب و از بین رفتن زندگی فردی و اجتماعی دانش آموزان نمیشود. بلکه به دلیل مزایای بسیار زیادی که دارند، میتوانند مزایای خوبی با خود به همراه دارند.
اگر از اینترنت و فضای مجازی به خوبی استفاده کنید، از مزایای زیر بهرهمند خواهید شد:
- ارتباط مستمر با مدارس و معلمان
- وسیع شدن دامنه و اطلاعات آموزشی
- امکان ارتقاء مهارتهای فنی و نوآوری در آموزش
- دسترسی آسان و سریع به منابع آموزشی رایگان و معتبر
- امکان برقراری ارتباط و تعاملات آنلاین با افراد سرشناس
بیشتر بخوانید: کارگاه رباتیک
معایب استفاده از اینترنت و فضای مجازی برای آموزش دانش آموزان چیست؟
در مقابل هر مزیت و نکته قوتی که یک فناوری جدید دارد، معایب و ریسکهایی وجود دارد که میتواند آسیبهای جبران ناپذیری را با خود به همراه داشته باشد. از جمله معایبی که استفاده از اینترنت و فضای مجازی میتواند در آموزش دانش آموزان داشته باشد میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- کاهش ارتباطات اجتماعی
- از دست دادن تمرکز در مطالعه
- وابستگی افراطی به دنیای مجازی
- افزایش فشارهای روانی بر روی دانش آموزان
- افزایش تمایل به تقلید ناصحیح و غلط از محتواهای آنلاین
- افزایش احتمال دسترسی دانش آموزان به منابع و محتواهای نامناسب
- افزایش احتمال انتشار اطلاعات شخصی یا مواجه شدن با تهدیدات ورود به حریم شخصی
بیشتر بخوانید: استفاده از فناوری در آموزش دانش آموزان
آموزش استفاده صحیح از اینترنت به دانش آموزان در 5 مرحله!
ما میخواهیم به شما به عنوان والدین و یا یک معلم دلسوز آموزش دهیم که چطور در ۵ قدم ساده و بدون نیاز به هیچ امکانات خاصی، استفاده صحیح از اینترنت و فضای مجازی را به دانش آموزان خود یاد دهید.
قدم اول را شما بردارید.
قدم اول را خودتان بردارید و کودک و نوجوان محصل خود را با اینترنت آشنا کنید. سایتها و برنامههایی که جنبه بازی، سرگرمی و یا آموزشی و علمی دارند را به او نشان دهید. این کار باعث میشود که او با بخشهای مثبت فضای مجازی و اینترنت آشنا شود. در ادامه با توجه به علاقهمندیهای او، سایتها و اپلیکیشنهای مجاز و مرتبط با سلیقه او را معرفی کنید.
در ضمن در اوایل دوره آموزش استفاده صحیح از اینترنت و فضای مجازی، در کنار کودکان و دانش آموزان خود حضور داشته باشید و بر اعمال او نظارت غیر مستقیم داشته باشید. چرا که اگر به صورت مستقیم در گشت و گذار فرزندتان در اینترنت دخالت کنید، پنهان کاری و عدم اعتماد را به او آموزش خواهید داد!
استفاده از ابزارهای آنلاین و آموزشی را آموزش دهید
دانشآموزان را تشویق کنید تا از ابزارهای آنلاین و اپلیکیشنهایی استفاده کنند که متناسب با نیازشان باشد. این کار باعث میشود تا آنها سنجیدهتر فکر کنند، دقت بیشتری در جستجوهای خود به خرج دهند و با هدف آموزش صحیح خودشان از اینترنت استفاده کنند.
استفاده از اینترنت و فضای مجازی چه به منظور آموزش و چه به منظور انجام کاری، میتواند اعتیاد آور باشد. پس بهتر است با یک برنامه مدیریت شده و محدود کننده، فعالیت دانش آموزان خودتان را تحت نظر داشته باشید تا از اعتیاد به رایانهها و فضای مجازی جلوگیری به عمل بیاورید.
ابزارهای آنلاین و اپلیکیشنهای آموزشی منجر میشوند تا دانشآموز درگیر یادگیری مجازی شود و به طور پیوسته و قدم به قدم آموزش را تجربه کند. از این طریق است که آنها با استفاده درست و بجا از اینترنت و فضای مجازی، میتوانند به طرز چشمگیری پیشرفت کنند.
در صورت بروز هرگونه سؤال، آن را در قسمت کامنتها با ما در میان بگذارید.
بیشتر بخوانید: بهترین راهکارهای کنترل اعتیاد به موبایل در کودکان
جست و جوی مرتبط با نیاز دانش آموز را به او آموزش دهید.
اینترنت دریای عظیم و عمیقی از اطلاعات و دانشهایی رایگان در مورد همه چیز است. از این رو استخراج اطلاعاتی مورد نیاز برای هر هدفی، نیازمند جستوجوی صحیح، دقیق و بهینه است تا از اتلاف وقت جلوگیری شود.
به کودکان و دانشآموزان نحوه صحیح استخراج منابع و اطلاعات را با جست و جوی صحیح و مرتبط با نیازشان را، آموزش دهید تا به راحتی به آنچه که میخواهند برسند. دانشآموزان را با سایتها و اپلیکیشنهایی آشنا کنید که میتوانند با استفاده از آنها به مقاله ها، کلیپهای آموزشی و دورههای آموزشی مختلف دسترسی داشته باشند و از آنها استفاده کنند.
بیشتر بخوانید: دپارتمان آموزش شیمی
ایجاد انجمن دانشآموزی برای یادگیری مجازی
اینترنت تنها محلی برای جستوجو و استخراج اطلاعات نیست، بلکه میتوان از آن برای برقراری ارتباط نیز استفاده کرد. میتوانید در فضای مجازی انجمنهای دانشآموزی تشکیل دهید تا آنها درمورد موضوعات مختلفی مانند تحصیل، تفریح و موضوعات دیگر بحث کنند و از تجربیات و دانش یکدیگر استفاده کنند. در این میان خودتان هم میتوانید در جلسات آموزش آنلاین انجمنها شرکت کنید و بر کودکان و دانش آموزان خود نظارت داشته باشید.
فضای مجازی و اینترنت فضایی آسیب زا و خطرناک نیست. بلکه محلی برای رشد و پیشرفت دانش آموزان و کودکان شماست. تنها لازمه رشد و پیشرفت آنها، آموزش استفاده صحیح و درست از اینترنت و فضای مجازی به دانش آموزان میباشد!
خطرات مجازی درنظر بگیرید!
همانطور که گفته شد اینترنت دریای وسیعی از اطلاعات است و در این میان، خطراتی نیز کاربران را فارغ از سن و جنسیتشان تهدید میکند. به کودکان احتمال رخ دادن کلاهبرداریها و ریسکهای احتمالی، که در اثر استفاده بی مورد از اینترنت اتفاق میافتند را به طور کامل توضیح دهید. در واقع بهتر است تا با یک دید باز و آگاهی کامل به فرزندتان، دسترسی استفاده از فضای مجازی و اینترنت را به او بدهید. مطمئن شوید که آنها درباره خطرات به اشتراک گذاری اطلاعات شخصیشان اطلاعات کافی را دارند و از این امر خودداری میکنند.
بیشتر بخوانید: طراحی با قلم سه بعدی
چطور از آسیبهای اینترنت و فضای مجازی جلوگیری کنیم؟
شما به عنوان یک پدر، مادر و یا معلم دانش آموزان و کودکان کم سن و سال، وظیفه دارید تا نحوه صحیح یادگیری و آموزش از طریق اینترنت و فضای مجازی را به آنها به خوبی یاد دهید.
اما در برخی موارد مانند دسترسی پیدا کردن به یک سایت با محتوای نامناسب و یا به اشتراک گذاری اطلاعات شخصی، مضراتی از اینترنت است که تنها با مدیریت والدین و معلمان از آنها جلوگیری میشود. 3 اقدامی که در جلوگیری از بروز خطرات ناشی از استفاده ناصحیح از اینترنت و فضای مجازی نقش دارند، عبارتند از:
- به فرزندان و دانش آموزانتان خطرات به اشتراک گذاری اطلاعات شخصی را در میان بگذارید.
- دسترسی به سایتها و اپلیکیشنهای نامناسب برای فرزندان و دانش آموزان خود را ببندید.
- با نظارت درست بر فعالیت مجازی آنها، از انتشار اطلاعات شخصیشان جلوگیری کنید.
راهنمای عملی والدین و معلمان برای آموزش استفاده صحیح از فضای مجازی
والدین و معلمان نقش مهمی در آموزش استفاده صحیح از اینترنت به دانشآموزان دارند. برای این منظور بهتر است قوانین مشخص و قابل فهمی برای استفاده از اینترنت تعیین شود و دانشآموزان نیز درباره دلیل این قوانین آگاهی داشته باشند.
گفتوگو درباره خطرات فضای مجازی
درباره خطراتی مانند انتشار اطلاعات شخصی، ارتباط با افراد ناشناس، کلاهبرداری اینترنتی و مشاهده محتوای نامناسب با دانشآموزان صحبت کنید. هدف از این گفتوگو ایجاد ترس نیست؛ بلکه باید به دانشآموز کمک کرد تا در موقعیتهای مختلف بتواند تصمیم درست بگیرد.
تعیین قوانین خانوادگی برای استفاده از اینترنت
زمان مشخصی برای استفاده از اینترنت تعیین کنید و درباره سایتها، برنامهها و نوع محتوایی که دانشآموز میتواند از آنها استفاده کند، قوانین روشنی داشته باشید. این قوانین بهتر است متناسب با سن و میزان مسئولیتپذیری دانشآموز تنظیم شوند.
نظارت غیرمستقیم و احترام به حریم شخصی دانشآموز
نظارت والدین و معلمان باید به گونهای باشد که دانشآموز احساس نکند تمام فعالیتهای او بدون دلیل کنترل میشود. گفتوگوی صمیمانه و ایجاد اعتماد، در کنار نظارت منطقی، میتواند دانشآموز را تشویق کند تا در صورت مواجه شدن با یک مشکل یا خطر در فضای مجازی، موضوع را با یک بزرگسال قابل اعتماد در میان بگذارد.
توصیههای پایانی
اگر کودکتان اشتباهی مرتکب شد و به درستی از اینترنت و فضای مجازی استفاده نکرد، سعی کنید دوستانه و منطقی به او توضیح دهید که:
- چرا کارش اشتباه است.
- چه اقدام دیگری را بهتر بود که انجام دهد.
- چه روشی را بهتر است همیشه استفاده کند تا از آسیبهای فضای مجازی در امان بماند.
اینگونه شما نه تنها قدمی برای آموزش صحیح استفاده از اینترنت و فضای مجازی به دانش آموزان را برداشتهاید، بلکه از پنهان کاری و مخفی کاری در آینده نیز جلوگیری خواهید کرد.
با ایجاد محدودیتهای مدیریت شده و نظارت صحیح بر اعمال دانش آموزان و فرزندانتان هنگام استفاده از اینترنت و فضای مجازی، از آسیبهای احتمالی در این زمینه پیشگیری کنید.
سوالات متداول آموزش استفاده صحیح از اینترنت و فضای مجازی به دانش آموزان
با تعیین زمان مشخص برای استفاده از اینترنت و ایجاد تعادل بین فعالیتهای آنلاین، مطالعه، خواب و تفریح میتوان زمان استفاده را مدیریت کرد.
نباید روی لینکهای ناشناس کلیک کند یا اطلاعات شخصی خود را ارسال کند و بهتر است پیام را به والدین یا معلم مورد اعتماد خود اطلاع دهد.
به دانش آموزان یاد دهید منبع خبر را بررسی کنند، اطلاعات را از چند منبع معتبر مقایسه کنند و هر مطلبی را بدون بررسی باور یا منتشر نکنند.
