بازگشایی مدارس و احساسات دانش آموزان

تجربه مهد یا پیش دبستان، نبود اضطراب در بازگشایی مدارس را تضمین نمی کند. ترس از مدرسه همیشه ناشی از رفتار خانواده یا اضطراب جدایی نیست؛ تجربه همسالان، دشواری یادگیری و تغییر محیط هم باید بررسی شوند. همه مراقبان کودک می توانند در پیگیری همراه باشند و این مسئولیت فقط بر عهده مادر نیست.

چند ثانیه چشمانتان را ببندید و به سال های کودکی و نوجوانی خود و لحظه بازگشایی مدارس بروید. برای ما بزرگترها اول مهرماه و بازگشایی مدارس حال و هوای عجیبی دارد. بازی های راه مدرسه، حال و هوای پاییزی، شیطنت های زنگ تفریح، استرس و اضطراب های شب های امتحان همه و همه جزو خاطراتی است که هر چقدر بزرگتر می شویم یادآوری آن ها برایمان شیرین تر می شود. بسیاری از کودکان از بازگشایی مدارس خوشحال هستند و بعضی کودکان ناراحت و مضطرب. والدینی که کودکانشان در هنگام بازگشایی مدارس ترشرو و تنگ خلق می شوند؛ با مشکلات بیشتری دست و پنجه نرم می کنند. در این مطلب به نحوه برخورد با کودکانی می پردازیم که در هنگام بازگشایی مدارس تغییر خلق می دهند و اضطراب و استرس زیادی را تجربه می کنند.

نحوه برخورد با کودکان مضطرب در بازگشایی مدارس

نحوه برخورد والدین با کودکانی که در هنگام بازگشایی مدارس اضطراب زیادی را تحمل می کنند؛ دارای اهمیت زیادی است زیرا نحوه برخورد والدین می تواند این اضطراب را کاهش یا افزایش دهد.
به شما والدین توصیه می شود که در اینگونه مواقع به هیچ عنوان با پرخاشگری با کودک برخورد نکنید.
پرخاشگری والدین اضطراب و استرس را در کودک دو چندان می کند. بهتر است در اینگونه مواقع رابطه عاطفی خود را با کودک بیشتر کرده و با صمیمیت در خصوص این موضوع با کودک صحبت کنید.
دلیل اضطراب کودک از مدرسه و در هنگام بازگشایی مدارس باید ریشه یابی شود از طریق تعامل صحیح و رابطه صمیمانه با کودک می توان این موضوع را به طور صحیح و دقیق ریشه یابی کرد.
عوامل زیادی می تواند باعث اضطراب کودکان در هنگام بازگشایی مدارس شود که در زیر به برخی از این عوامل اشاره می شود.

کدام شیوه همراهی با نیاز کودک مناسب تر است؟

عوامل استرس کودکان در هنگام بازگشایی مدارس چیست؟

اضطراب کودکان در هنگام بازگشایی مدارس می تواند به دلیل مدرسه هراسی در آنها نیز باشد. مدرسه هراسی و ترس از مدرسه یکی از موضوعات اجتماعی است که بسیاری از روانشناسان بالینی کودک و نوجوان، آسیب شناسان روانی و جامعه شناسان در خصوص آن تحقیق می کنند و به دنبال راه هایی برای رفع این اضطراب در کودکان هستند.
عواملی چون عوامل خانوادگی، عوامل اجتماعی، عوامل مرتبط با ویژگی های فردی کودک و نوجوان، عوامل مربوط به محیط مدرسه، عوامل مربوط به اولیای مدرسه از جمله عواملی است که باعث می شود کودکان در هنگام بازگشایی مدارس دچار اضطراب شوند.
جدایی از والدین و قرار گرفتن در یک محیط جدید نیز می تواند باعث اضطراب جدایی کودکان پیش از رفتن به مدرسه شود

طبق تحقیقات به عمل آمده والدین می توانند با انتظارات بیجا و رفتارهای غلط باعث مدرسه هراسی در کودک و نوجوان خود شوند. به عنوان مثال برخی از والدین فراتر از توان کودک از کودک انتظار دارند و گمان می کنند ایجاد فشار روانی بر دانش آموزان برای درس خواندن باعث پیشرفت او می شود در حالی که این فشارهای روانی و انتظارات بیجا نه تنها باعث پیشرفت دانش آموز نمی شود بلکه باعث مدرسه هراسی و اضطراب های زیاد در کودک می شود.
پس به والدین توصیه می شود که موفقیت کودک را فقط به درس خواندن محدود نکنند و برای گرفتن نمره ۲۰ یا شاگرد اول شدن کودکان را تحت فشار روانی قرار ندهند. داشتن انتظارات معقول، کمک به کشف استعداد کودکان، تشویق کودک برای کسب موفقیت های کوچک می تواند از اضطراب آن ها بکاهد .

تاثیر محیط مدرسه بر اضطراب دانش آموزان در هنگام بازگشایی مدارس

محیط مدرسه نیز می تواند در اضطراب دانش آموزان در هنگام بازگشایی مدارس تاثیر بگذارد. دانش آموزانی که در سال های قبل تجربه های خوبی از محیط مدرسه نداشتند و یا دانش آموزانی که از گروه دوستانشان طرد شده اند در هنگام بازگشایی مدارس با اضطراب زیادی مواجه می شوند. در اینگونه مواقع برای رفع اضطراب دانش آموز باید از یک روانشناس کمک گرفت. روانشناسان با استفاده از روش های مختلفی همچون مصاحبه، آزمون، بازی با کودک و غیره علت اضطراب او از مدرسه را ریشه یابی می کنند.

اگر کودک شما قرار است به کلاس اول دبستان برود و در هنگام بازگشایی مدارس اضطراب زیادی را تحمل می کند؛ ممکن است اضطراب او از نوع اضطراب جدایی باشد. برای رفع اضطراب جدایی کودک باید مادر از روانشناس کمک بگیرد. کودکانی که قبل از رفتن به مدرسه به پیش دبستانی و مهد کودک رفتند؛ در هنگام بازگشایی مدارس با اضطراب روبرو نیستند.

راه های کاهش اضطراب دانش آموزان در هنگام بازگشایی مدارس

دانش آموزانی که نسبت به درس، مدرسه و آینده خوشبین هستند اضطراب کمتری را در هنگام بازگشایی مدارس تجربه می کنند. به همین سبب به والدین توصیه می شود تا نسبت به درس و مدرسه دیدگاه مثبتی را در دانش آموز بپرورانند.
همچنین اولیای مدرسه باید تعامل مثبتی با دانش آموزان داشته باشند؛ شاید مشاهده کرده باشید که برخی از دانش آموزان با معلمین خود رابطه ای گرم و صمیمی دارند؛ اگر معلمان بدانند که چگونه با دانش آموز برخورد نمایند و چگونه رابطه ای مثبت و دوسویه با دانش آموز برقرار کنند؛ دانش آموز نسبت به درس و مدرسه رغبت بیشتری نشان می دهد.

درباره احساس کودک چه سوال هایی بپرسیم؟

به جای «چرا مدرسه را دوست نداری؟»، بپرسید «کدام قسمت روز سخت تر بود؟». اگر کودک درباره دوستی، زنگ تفریح یا پاسخ دادن در کلاس حرف زد، همان موقعیت را بدون قضاوت دنبال کنید. شنیدن احساس به معنای تایید همه برداشت ها نیست؛ اطلاعات او را با مشاهده معلم کنار هم بگذارید.

در بازگشایی مدارس، یک تغییر کوچک و مشخص انتخاب کنید؛ مثلا شناخت فردی که کودک هنگام نگرانی می تواند به او مراجعه کند. با معلم درباره نتیجه آن گفت و گو کنید. وعده اینکه «همه چیز حتما عالی است» ممکن است گفتن تجربه ناخوشایند را برای کودک دشوار کند.

چه زمانی پیگیری بیشتری لازم است؟

اگر نگرانی شدیدتر می شود، از بین نمی رود یا خواب، تغذیه، حضور در مدرسه و فعالیت های عادی را مختل کرده است، با متخصص سلامت کودک گفت و گو کنید. درد یا نشانه جسمی تازه را خودکار به اضطراب نسبت ندهید. راهنمای NHS هم شدت، تداوم و اثر نگرانی بر زندگی روزمره را در نیاز به کمک مهم می داند.

راهنمای NHS درباره اضطراب در کودکان

پرسش های تکمیلی والدین

آیا ناراحتی روزهای اول همیشه اختلال است؟

خیر. به شدت، تداوم و اثر آن بر فعالیت روزمره توجه کنید و از تشخیص خانگی بپرهیزید.

آیا کودک دارای تجربه مهد هم ممکن است مضطرب شود؟

بله. تجربه قبلی، نبود نگرانی را تضمین نمی کند و هر موقعیت تازه می تواند واکنش متفاوتی ایجاد کند.

اگر کودک از همکلاسی ناراحت است چه کنیم؟

شرح موقعیت را بشنوید و با مسئول مربوط در مدرسه درباره بررسی و پیگیری روشن صحبت کنید.

آیا فقط مادر باید مسئله را پیگیری کند؟

خیر. والدین و مراقبان مسئول کودک می توانند با مدرسه و در صورت نیاز متخصص همکاری کنند.

چه زمانی از متخصص کمک بگیریم؟

وقتی نگرانی شدید، ماندگار یا رو به بدتر شدن است یا خواب، حضور و فعالیت روزمره را مختل می کند.

بیشتر بخوانید: آماده کردن دانش آموزان برای شروع کلاس اول

بیشتر بخوانید: روش های آماده کردن دانش آموزان پایه اول دبستان برای ورود به مدرسه