خلاصه این مقاله
آماده کردن دانش آموزان پایه اول فقط تمرین خواندن و نوشتن پیش از مدرسه نیست. درخواست کمک، رسیدگی به وسایل شخصی، آشنایی با محیط و ارتباط با معلم، بخش مهمی از این آمادگی هستند. تمرین ها را کوتاه، بازی محور و متناسب با توان کودک انجام دهید. این راهنما به شما کمک می کند نیازهای فرزندتان را پیش از ورود به کلاس اول با مدرسه در میان بگذارید.
مهارت های ذکر شده در متن، نمونه هایی برای مشاهده و تمرین هستند، نه فهرست قطعی تشخیص آمادگی یا شرط یکسان پذیرش همه کودکان. توصیه های قدیمی درباره واکسن، آزمایش یا وضعیت جسمانی را فقط با نظر پزشک و دستورالعمل جاری سنجش سلامت دنبال کنید. دشواری تمرکز یا گفتار نیز از روی یک چک لیست تشخیص داده نمی شود و در صورت نگرانی به ارزیابی متخصص نیاز دارد.
کودک شما هفت ساله است. می تواند به خوبی حدود نیم ساعت تمرکزکند، می تواند برخی مسائل را کاملاً توضیح دهد. به آسانی و بدون اضطرابه مدتی از شما دور باشد. با کودکان دیگر گروه های کوچک تشکیل می دهد و مدّتها با آنها سرگرم می شود. لباسش رامی تواند بپوشد و به تنهایی به دستشویی می رود و نظافت می کند.
مفاهیمی مثل بالا، پایین، عقب جلو و رنگ ها را به خوبی می داند. اسم و فامیل خود را می داند و می تواند تا ۱۰ بشمارد. او آماده است که به کلاس اول برود و شما شادی ای دارید در عمق وجود تان ..امّا این شادی با اضطرابی سخت همراه است. با اضطرابی که نمی توانید آن را نادیده بگیرید.
از اطرافیان می شنوید که پایه ی اوّل، پایه ی سختی است. به دنبال بهترین مدرسه، بهترین معلّم و بهترین ها برای فرزندتان هستید. برای کم کردن این اضطراب و هم چنین برای آسان تر کردن و هموار کردن راهتان باید دست به کار شوید! همین الان آغاز کنید! کارهایتان را مرتّب کنید و بچّه ها را حاضرکنید. توصیه هایی برای آماده سازی کودکان برای ورود به کلاس اوّل، شاید بتواند چراغ راه پرفراز و نشیب تان باشد.
پرورش مهارت های عمومی
- اجازه گرفتن،سلام کردن و با نوبت صحبت کردن را در منزل تمرین کنید.
- به کودک این اطمینان را بدهید که اگر در مدرسه مشکلی داشت، می تواند خیلی آسان آن مشکل را با معلّم یا مدیر مدرسه در میان بگذارد.
- به موقع حرف زدن به موقع سکوت کردن و به موقع اظهار وجود کردن را حتماً به او یاد بدهید.
- آداب دستشویی رفتن و رعایت بهداشت فردی را به طور کامل در او کنترل کنید.
- نحوه ی صحبت کردن او را مورد ارزشیابی قرار بدهید. بلند، آرام، مودب و دوستانه حرف زدن را با او تمرین کنید. در بازی های ساده گاهی معلّم شوید، گاهی یک دوست و گاهی خود دانش آموز.
- حتماً قبل از شروع مدرسه او را به مدرسه بیاورید. کلاس ها، سرویس بهداشتی، حیاط و دفتر را به او نشان دهید.
- پوشیدن و در آوردن لباس ها و کفش ها را بارها و بارها با او تمرین کنید.
- هنگامی که برای او وسیله ای می خرید، حتماً او را همراه ببرید.(خرید وسایل را زیاد به تعویق نیندازید. این امر برای کودک پر از شادی و نشاط است.اجازه بدهید تا چند هفته مرتّب وسایلش را چک کند و با آنها ارتباط برقرار کند) در خرید کیف مدرسه نهایت دقّت را به خرج بدهید. برای کودک کیفی بخرید که اندازه و جنس مناسبی داشته باشد. کیف بچّه ها ترجیحاً از نوع کوله پشتی باشد امّا دسته ای هم برای حمل آسان داشته باشد.
- بهتر است کیف حالت ایستاده داشته باشد تاکنار پای کودک روی زمین قرار بگیرد و دسترسی کودک به وسایل را ساده تر کند. کیف باید دارای چند جیب متعدد باشد تا طبقه بندی وسایل برای کودک میسّر باشد.
- نگهداری و حفظ وسایل را به او یاد بدهید. وسایلش را برایش معرّفی کنید و موارد استفاده و مکان آن را در کیف و یا جامدادی برایش توضیح دهید.
- دفتر هایش را جلو چشمش جلد کنید و اسم و فامیلش را روی همه ی وسایلش بچسبانید.چشم کودک را با مارک مداد رنگی و سایر وسایل آشنا کنید.
- استفاده از لیوان و دستمال و سایر وسایل مربوط به طرز خوردن تغذیه در مدرسه را در منزل تمرین کنید.
- پیاده و سوار شدن به سرویس و آداب استفاده از سرویس و نکات ایمنی را به آموزش دهید.سعی کنید با برنامه ریزی دقیق و مرتّب، اضطراب ناشی از جاماندن از سرویس را به حداقل برسانید.
- در منزل به او مسئولیّت بدهید. این امر موجب پرورش حس دقّت ،اتکاء به نفس و مسئولیت پذیری در وی می شود.
مقایسه گزینه ها برای نیاز فرزند شما
| موضوع | کاربرد | معیار بررسی |
|---|---|---|
| استقلال در کارهای شخصی | پوشیدن کفش و جمع کردن وسایل | فرصت تلاش بدهید و فقط به اندازه نیاز کمک کنید |
| ارتباط با دیگران | سلام کردن و درخواست کمک در بازی | جمله های کوتاه را با نقش بازی کردن تمرین کنید |
| آشنایی با مدرسه | شناخت مسیر و محل تحویل کودک | اطلاعات روز اول را از دفتر و معلم دریافت کنید |
درباره نیاز فرزندتان با پیشرو گفت و گو کنید
برای بررسی شرایط کلاس اول پیشرو، درباره استقلال، تجربه پیش دبستان و نگرانی اصلی فرزندتان توضیح دهید. گفت و گو درباره این نیازها به انتخاب آگاهانه تر کمک می کند.
از طریق فرم پیش ثبت نام دبستان پیشرو یا اطلاعات تماس مدرسه پیگیری کنید. برای تماس با دفتر، ۰۲۱۷۷۷۰۲۴۳۱ را بگیرید. تکمیل فرم به معنای پذیرش یا ثبت نام قطعی نیست.
پرورش مهارت های جسمانی
- حتماً واکسن کودک را یکی دو ماه قبل از آغاز مدارس تزریق کنید.
- از لحاظ سلامت عمومی او را بررسی کنید. آزمایش انگل و سنجش سلامت عمومی زیر نظر متخصص تغذیه و ترمیم دندان های پوسیده احتمال غیبت های مکرر در طول سال تحصیلی رابه حداقل می رساند.
- اواسط سال تحصیلی تصمیم به تعویض مدرسه ی یا کلاس کودک نگیرید.
- قداست معلّم را حفظ کنید. اگر با برخی از روش های معلم موافق نیستید، آن را با خود معلم و یا با شورای مدرسه مطرح کنید.
- ارتباط خود را با مدرسه حفظ کنید. به این ترتیب هر کدام می دانید که اوضاع در مدرسه یا منزل چگونه پیش می رود.
- از چند هفته قبل نسبت به مدرسه ی کودک اطمینان حاصل کنید. جابجایی کودک در روزهای اوّل مدرسه اصلاً به نفع کودک نیست.
- موقعیت هایی را پیش بیاورید که او بتواند ساعت ها در خارج از منزل بازی کند. این امر باعث می شود که آمادگی جسمانی او بالا برود.
- در برنامه تابستانی او حتماً کلاس سفال و نقّاشی را بگنجانید. این دو برنامه ماهیچه های ظریف انگشتان دست کودک را تقویت می کند.
- در بین بازی های کودک، بازی هایی نظیر پرتاب توپ در حلقه، بازی با خمیر، بازی های فکری، حل کردن ماز (مارپیچ) های ساده – موجود در انواع مجلات کودک – حتماً شاخص تر باشد.
- حتماً ساعاتی در منزل به کتاب خواندن، تماشای تلویزیون و آرام و ساکت بودن گذرانده شود.
- نزدیک به شروع مدارس، ساعت خواب او را به طور جدّی تنظیم کنید.
پرورش مهارت تخصصی
- هرگز کودکتان را با کسی _حتّی با خواهر و برادرش _ مقایسه نکنید. هر کودک مجموعه ای از ویژگی های منحصر به فرد است که شما نمی توانید آن ها را عوض کنید.
- محیط خانه را گرم و صمیمی کنید. به خاطر رشد و تعالی کودکتان از بحث های بیهوده در منزل بپرهیزید.
- بدانید که کسب مهارت خواندن نیز مانند کسب مهارت صحبت کردن در بعضی کودکان دیرتر و در بعضی زودتر رخ می دهد.
- پایه اول ابتدایی بنیان بسیاری از رفتارهای صحیح درسی دانش آموز خواهد بود. پس در پرورش عادات صحیح کودکتان با مدرسه، همکاری لازم را داشته باشید.
- اگر به نظر خودتان یا به عقیده ی مربیان پیش دبستانی، کودک شما بیش فعّال، کم توجّه یا کم تمرکز است رفع مشکل را هر چه زودتر آغاز کنید. اوّل مهر برای حل این گونه مسائل بسیار دیر است.
کلام آخر
یک دفتر خط دار در اختیار کودک قرار دهید و مفهوم، اوّل و آخر خط، بالا و پایین دفتر و یک خط در میان را به او یاد بدهید.
- نحوه ی پاک کردن مطالب و نحوه ی تراشیدن مداد ها را به او آموزش بدهید.
- سعی کنید مشکلات تکلّمی کودک را رفع کنید. در منزل گاهی به زبان نوشتاری با او حرف بزنید. موقع خواندن کتاب ،عیناً متن کتاب را برای او بخوانید و از قصّه گویی به زبان عامیانه بپرهیزید.
- طرز گرفتن مداد و نشستن را به او آموزش دهید.
- در منزل با اوپر کردن نقطه چین و خط چین وکار کنید.
- تشخیص سمت چپ و سمت راست را به او یاد بدهید.
- دسته بندی و طبقه بندی چیزها را بر اساس ویژگی های مشترک به او بیاموزید. (انواع لوبیا- اسباب بازی ها – کفش ها – لباس ها ).
- مکان مناسب را برای انجام تکالیف تعیین کنید. آن مکان باید عاری از هر گونه عامل مخل و محرّک باشد.
- شعر خوانی و آموزش قرآن دایره ی فهم زبان کودک را بالا می برد.
- به او این اعتماد به نفس را بدهید که در کارهایش از دیگران تقلید نکند. امّا در صورت تقلید او را سرزنش نکنید. چون در این مقطع سنّی تقلید یکی از ابزارهای آموزش است.
امیدوارم این مقاله باعث شود که فرزند دلبند شما بدون استرس و نگرانی پای به عرصه علم و دانش بگذارد.
کدام مهارت ها برای شروع پایه اول کاربردی تر هستند؟
در آماده کردن دانش آموزان پایه اول، از موقعیت های واقعی خانه استفاده کنید. برای نمونه، کودک می تواند وسایل بازی را جمع کند، برای استفاده از یک وسیله نوبت بگیرد و بگوید «متوجه نشدم، کمکم می کنید؟». هدف، انجام بی نقص کارها نیست؛ مهم است کودک بداند در صورت دشواری چگونه درخواست کمک کند.
پیش از ورود، درباره روال روز اول و تحویل گرفتن کودک با مدرسه هماهنگ شوید. اگر امکان بازدید با هماهنگی وجود دارد، محل کلاس و سرویس بهداشتی را نشان دهید. وعده ندهید که مدرسه همیشه بدون ناراحتی خواهد بود؛ توضیح دهید در موقعیت ناآشنا معلم و خانواده همراه او هستند.
یک برنامه کوتاه برای تمرین در خانه
هر بار یک مهارت را در فعالیت روزانه تمرین کنید؛ یک روز جمع کردن وسایل و روز دیگر درخواست کمک. با معلم درباره آنچه کودک می تواند انجام دهد و آنچه هنوز به همراهی نیاز دارد صحبت کنید. آموزش فشرده و مقایسه با دیگر کودکان، معیار مناسبی برای آماده کردن دانش آموزان پایه اول نیست.
پیش از گفت و گو با مدرسه آماده کنید
- پایه و تجربه آموزشی فرزندتان را مشخص کنید.
- یک نمونه از نیاز یا دشواری اصلی او یادداشت کنید.
- درباره برنامه جاری، شیوه پیگیری و هزینه خدمات سوال کنید.
برای مطالعه بیشتر، توصیه های آکادمی اطفال آمریکا برای شروع مدرسه بر آشنایی با محیط و هماهنگی روال خانواده تاکید دارد.
سوالات متداول
آیا کودک باید پیش از کلاس اول خواندن و نوشتن بلد باشد؟
خواندن و نوشتن کامل را شرط خودساخته آمادگی ندانید. درباره انتظار آموزشی پایه اول از مدرسه بپرسید و فرصت بازی و گفت و گو را حفظ کنید.
برای کودک خجالتی چه تمرینی مفید است؟
در محیط آشنا، سلام کردن و درخواست کمک را با بازی نقش تمرین کنید و نیاز او را با معلم در میان بگذارید.
اگر کودک بعضی کارهای شخصی را مستقل انجام ندهد چه کنیم؟
کار را به قدم های کوچک تقسیم کنید، فرصت تمرین بدهید و میزان کمک لازم را با مدرسه هماهنگ کنید.
آیا این فهرست جای سنجش سلامت را می گیرد؟
خیر. تمرین مهارت های روزمره جایگزین سنجش رسمی، بررسی پزشکی یا ارزیابی تخصصی نیست.
اطلاعات کلاس اول پیشرو را از کجا دریافت کنیم؟
صفحه کلاس اول ابتدایی را بخوانید و برای شرایط و برنامه جاری، از طریق دفتر یا فرم پیش ثبت نام پیگیری کنید.
بیشتر بخوانید: کلاس اول ابتدایی
بیشتر بخوانید: آماده کردن دانش آموز برای رفتن به مدرسه
برای انتخاب آگاهانه، برنامه پایه را بپرسید
برای بررسی تناسب برنامه با فرزندتان، پایه، تجربه قبلی و پرسش اصلی خود را با دفتر پیشرو در میان بگذارید. شرایط پذیرش و خدمات جاری را پیش از تصمیم نهایی دریافت کنید.
از طریق فرم پیش ثبت نام دبستان پیشرو یا اطلاعات تماس مدرسه پیگیری کنید. برای تماس با دفتر، ۰۲۱۷۷۷۰۲۴۳۱ را بگیرید. تکمیل فرم به معنای پذیرش یا ثبت نام قطعی نیست.
